Uitvaartwensen vastleggen: wat kun je zelf regelen zonder notaris

Bijgewerkt 7 september 2026 · leestijd 6 minuten

Na een overlijden moet een uitvaart binnen zes werkdagen plaatsvinden. In die paar dagen moeten nabestaanden tientallen keuzes maken: begraven of cremeren, welke kist, welke muziek, wie mag spreken, wat er op de kaart komt. Als jij dat nooit hebt verteld, moeten ze gissen. En gissen over de wensen van iemand van wie je houdt is zwaar.

Het goede nieuws: je uitvaartwensen vastleggen kost een uur en vereist geen notaris. Dit artikel laat zien wat je kunt vastleggen, wat wel en niet juridisch bindend is, en hoe je het aanpakt zonder dat het een zwaar gesprek wordt.

Wat je kunt vastleggen

• Begraven of cremeren. De belangrijkste keuze. Bij begraven: welke begraafplaats, en is er al een familiegraf? Bij cremeren: wat moet er met de as gebeuren, verstrooien, bewaren, bijzetten?
• Waar de plechtigheid is. Kerk, crematorium, uitvaartcentrum, thuis, buiten, een café. Steeds meer mensen kiezen iets persoonlijks.
• Hoe het mag voelen. Ingetogen of uitbundig, religieus of niet, met humor, klein en intiem of iedereen welkom. Dit ene zinnetje helpt nabestaanden bij tientallen kleine keuzes.
• Muziek. Welke nummers, en eventueel op welk moment. Dit is vaak het eerste waar mensen aan denken en het meest persoonlijke onderdeel.
• Wie mag spreken, en wie liever niet.
• Kist, kleding, uiterlijk. Een eenvoudige kist of een wade, welke kleding, sieraden om of af, bril op of af. Opbaren thuis, in een uitvaartcentrum, of niet.
• Bloemen, kaart, advertentie. Wel of geen bloemen, liever een gift aan een goed doel, welke tekst of gedicht op de kaart.
• Wie moet worden uitgenodigd. Ook mensen die je familie misschien niet kent: oud-collega's, een vereniging, een vriend uit het buitenland.
• Na afloop. Koffie met cake, een borrel, een maaltijd, of niets.
• Budget. Wat mag het ongeveer kosten, en wat dekt de verzekering.

Wat je níet hoeft te weten

Je hoeft niet alles te beslissen. "Maak zelf een keuze" is bij elk onderdeel een geldig antwoord. Het gaat erom dat je naasten weten wat je wél belangrijk vond, en waar ze vrij in zijn. Zelfs drie regels ("cremeren, de Waddenzee, niet te zwaar") maken het verschil.

Is het juridisch bindend?

Uitvaartwensen zijn in Nederland niet juridisch afdwingbaar. De wet zegt dat de uitvaart moet gebeuren "overeenkomstig de wens of de vermoedelijke wens van de overledene". In de praktijk volgen nabestaanden vastgelegde wensen vrijwel altijd, juist omdat het zo'n houvast geeft. Je hoeft er dus niet voor naar een notaris.

Wat wél via de notaris kan: in je testament een executeur benoemen die de uitvaart regelt, en eventueel je wensen daarin opnemen. Dat is zinvol als je verwacht dat je familie het oneens zal zijn, of als er niemand is die het vanzelfsprekend oppakt. Voor de meeste mensen is dat niet nodig.

Uitvaartverzekering: check dit eerst

Heb je een naturaverzekering (de verzekeraar regelt de uitvaart, bijvoorbeeld DELA of Monuta), dan hoort de verzekeraar als eerste gebeld te worden. Kiezen je nabestaanden zelf een andere uitvaartondernemer, dan vergoedt de verzekeraar soms minder. Leg dus vast: welke verzekeraar, welk polisnummer, en wat voor soort polis. Heb je een kapitaalverzekering (keert een bedrag uit), dan zijn ze vrij in de keuze.

Waar leg je het vast?

Drie opties. Een wensenboekje van de verzekeraar (vaak gratis, maar beperkt tot de uitvaart zelf). Een papieren werkboek of ringband met alles erin. Of een nabestaandendossier in een app, waarin de uitvaart één van de hoofdstukken is naast geld, verzekeringen, abonnementen en wie te bellen. De laatste is de meest complete, omdat je nabestaanden straks niet alleen de uitvaart moeten regelen maar alles daaromheen.

Waar je het ook vastlegt: vertel het je partner of kinderen. Wensen die niemand kan vinden helpen niemand.

Hoe begin je het gesprek?

Veel mensen stellen het uit omdat ze het niet aan hun partner of kinderen durven voorleggen. Een paar dingen die helpen:

• Begin bij muziek. Dat is licht en persoonlijk, en daarna gaat de rest vanzelf.
• Doe het samen. Vul je eigen wensen in, en vraag je partner hetzelfde te doen. Het wordt dan een gesprek in plaats van een mededeling.
• Noem het "een lijst voor als het ooit nodig is". Dat is het ook.

Zie ook: wat moet je regelen bij een overlijden.